کتاب خط فرمان لینوکس، ویرایش سوم: یک مقدمهٔ جامع) راهنمایی کامل و گامبهگام برای آشنایی با محیط خط فرمان لینوکس است که از مفاهیم پایه آغاز میکند و بهتدریج به مباحث پیشرفتهتر میپردازد. ویرایش سوم کتاب The Linux Command Line 3rd Edition با بهروزرسانی مطالب و مثالهای کاربردی، منبعی مناسب هم برای مبتدیان و هم برای کاربرانی است که میخواهند دانش عملی و حرفهایتری از لینوکس به دست آورند.
در ادامه مقدمهای از کتاب The Linux Command Line 3rd Edition را از زبان نویسنده شرح خواهیم داد.
مقدمهای بر کتاب The Linux Command Line 3rd Edition:
«میخواهم برایتان داستانی تعریف کنم. نه، نه داستانِ اینکه در سال ۱۹۹۱ لینوس توروالدز نخستین نسخهٔ هستهٔ لینوکس را نوشت. آن داستان را میتوانید در بسیاری از کتابهای لینوکس بخوانید. و نه قرار است داستانِ این را بگویم که چند سال پیشتر، ریچارد استالمن پروژهٔ گنو (GNU) را برای ایجاد یک سیستمعامل آزادِ شبهیونیکس آغاز کرد. آن هم داستان مهمی است، اما بیشتر کتابهای لینوکس آن را هم روایت کردهاند. نه، میخواهم داستانِ این را بگویم که چگونه کنترل رایانهٔ خود را پس بگیرید.
وقتی در اواخر دههٔ ۱۹۷۰، بهعنوان یک دانشجوی دانشگاه، کار با رایانهها را آغاز کردم، انقلابی در جریان بود. اختراع ریزپردازنده این امکان را فراهم کرده بود که آدمهای معمولی، مثل من و شما، واقعاً صاحب یک «رایانه» شوند. امروز برای بسیاری از مردم سخت است تصور کنند جهان زمانی چگونه بود؛ زمانی که تنها شرکتهای بزرگ و دولتهای عظیم همهٔ رایانهها را در اختیار داشتند. بگذارید فقط این را بگویم: در آن دنیا کار زیادی از دستتان برنمیآمد.
امروز، جهان کاملاً متفاوت است. رایانهها همهجا هستند؛ از ساعتهای مچی کوچک گرفته تا مراکز دادهٔ عظیم و هر چیزی میان این دو. علاوه بر فراگیر شدن رایانهها، اکنون شبکهای فراگیر نیز وجود دارد که همهٔ آنها را به هم متصل میکند. این وضعیت عصری شگفتانگیز از توانمندسازی فردی و آزادی خلاقانه پدید آورده است؛ اما در چند دههٔ اخیر، اتفاق دیگری هم رخ داده است.
چند شرکت غولپیکر کنترلِ بیشتر رایانههای جهان را در دست گرفتهاند و تعیین میکنند شما با آنها چه کاری میتوانید و چه کاری نمیتوانید انجام دهید. خوشبختانه، مردم از سراسر جهان در برابر این وضعیت دست به کار شدهاند. آنها برای حفظ کنترل رایانههایشان، خودشان نرمافزار مینویسند. آنها در حال ساختن لینوکس هستند.
بسیاری از مردم وقتی از لینوکس سخن میگویند، از «آزادی» حرف میزنند، اما بهنظر من بیشترشان واقعاً نمیدانند این آزادی چه معنایی دارد. آزادی یعنی قدرت تصمیمگیری دربارهٔ اینکه رایانهٔ شما چه کاری انجام دهد، و تنها راهِ داشتنِ این آزادی آن است که بدانید رایانهتان دقیقاً چه میکند. آزادی یعنی رایانهای بدون «راز»؛ رایانهای که اگر به اندازهٔ کافی اهمیت بدهید، همهچیزش قابل شناختن باشد.»
چرا از خط فرمان استفاده کنیم؟
«تا به حال در فیلمها دقت کردهاید وقتی آن «ابر هکر»—همان کسی که میتواند در کمتر از سی ثانیه به فوقامنترین رایانهٔ نظامی نفوذ کند—پشت رایانه مینشیند، هرگز از ماوس استفاده نمیکند؟ دلیلش این است که فیلمسازان میدانند ما انسانها بهطور غریزی درک میکنیم تنها راهِ اینکه واقعاً کاری روی رایانه انجام دهیم، تایپ کردن با صفحهکلید است!
امروزه بیشتر کاربران رایانه فقط با رابط گرافیکی کاربر (GUI) آشنا هستند و توسط فروشندگان و مفسران فناوری به این باور رسیدهاند که رابط خط فرمان (CLI) چیزی ترسناک و متعلق به گذشته است. این مایهٔ تأسف است، زیرا یک رابط خط فرمانِ خوب، شیوهای شگفتانگیز و بسیار گویا برای ارتباط با رایانه است؛ درست همانگونه که زبان نوشتاری برای انسانهاست.
گفته شده است که «رابطهای گرافیکی کارهای ساده را ساده میکنند، اما رابطهای خط فرمان کارهای دشوار را ممکن میسازند»، و این گفته هنوز هم کاملاً درست است.
از آنجا که لینوکس بر اساس خانوادهٔ سیستمعاملهای یونیکس طراحی شده است، میراث غنی همان ابزارهای خط فرمان یونیکس را با خود دارد. یونیکس در اوایل دههٔ ۱۹۸۰ به شهرت رسید (هرچند یک دهه زودتر توسعه یافته بود)، یعنی پیش از رواج گستردهٔ رابطهای گرافیکی؛ و در نتیجه، رابط خط فرمانی بسیار گسترده و قدرتمند در آن شکل گرفت.
در واقع، یکی از بزرگترین نقاط قوت آن همین است. یکی از دلایلی که پذیرندگان اولیهٔ لینوکس آن را بهجای مثلاً ویندوز NT انتخاب کردند، رابط خط فرمان قدرتمند آن بود که «انجام کارهای دشوار را ممکن میساخت».
کتاب The Linux Command Line 3rd Edition نگاهی کلی و گسترده به «زندگی کردن» در خط فرمان لینوکس ارائه میدهد. برخلاف برخی کتابها که بر یک برنامهٔ خاص—مانند برنامهٔ شل bash—تمرکز دارند، کتاب The Linux Command Line 3rd Edition میکوشد درکی کلیتر از کار با رابط خط فرمان به شما بدهد. اینکه همهچیز چگونه کار میکند؟ چه کارهایی میتوان با آن انجام داد؟ و بهترین شیوهٔ استفاده از آن چیست؟
کتاب The Linux Command Line 3rd Edition دربارهٔ مدیریت سیستم لینوکس نیست. هرچند هر بحث جدی دربارهٔ خط فرمان ناگزیر به موضوعات مدیریت سیستم میرسد، کتاب The Linux Command Line 3rd Edition تنها به چند مسئلهٔ محدود مدیریتی میپردازد.
با این حال، با فراهم کردن پایهای محکم در استفاده از خط فرمان—که ابزاری ضروری برای هر کار جدیِ مدیریت سیستم است—خواننده را برای مطالعهٔ پیشرفتهتر آماده میکند.
کتاب The Linux Command Line 3rd Edition بهطور مشخص بر لینوکس متمرکز است. بسیاری از کتابها میکوشند با پوشش دادن سکوهای دیگر مانند یونیکسِ عمومی یا macOS دامنهٔ مخاطبان خود را گسترش دهند، اما در این کار معمولاً محتوا را به موضوعات کلی و عمومی تقلیل میدهند.
کتاب The Linux Command Line 3rd Edition، در مقابل، تنها توزیعهای معاصر لینوکس را پوشش میدهد. البته حدود نود و پنج درصد محتوای آن برای کاربران دیگر سیستمهای شبهیونیکس نیز مفید است، اما تمرکز اصلی کتاب The Linux Command Line 3rd Editionبر کاربر امروزی خط فرمان لینوکس است.
چه کسانی باید کتاب The Linux Command Line 3rd Edition را بخوانند:
کتاب The Linux Command Line 3rd Edition برای کاربران تازهوارد لینوکس است که از سکوهای دیگر مهاجرت کردهاند. به احتمال زیاد شما یک «کاربر حرفهای» از یکی از نسخههای مایکروسافت ویندوز بودهاید.
شاید رئیستان از شما خواسته است مدیریت یک سرور لینوکسی را بر عهده بگیرید، یا وارد دنیای هیجانانگیز رایانههای تکبردی (SBC) مانند رزبریپای شدهاید. یا شاید فقط یک کاربر دسکتاپ هستید که از مشکلات امنیتی خسته شدهاید و میخواهید لینوکس را امتحان کنید. هیچ اشکالی ندارد؛ همه در اینجا خوشآمدید.
با این حال، راه میانبُری برای رسیدن به روشنشدگی لینوکسی وجود ندارد. یادگیری خط فرمان چالشبرانگیز است و به تلاش واقعی نیاز دارد. نه از آن جهت که بیش از حد دشوار است، بلکه به این دلیل که بسیار گسترده است. یک سیستم لینوکسی معمولی هزاران برنامه دارد که میتوان آنها را از طریق خط فرمان به کار گرفت. پس هشدار داده شدید: یادگیری خط فرمان کاری تفننی و سطحی نیست.
با این همه، یادگیری خط فرمان لینوکس فوقالعاده پاداشدهنده است. اگر فکر میکنید اکنون کاربر حرفهای هستید، فقط صبر کنید؛ هنوز نمیدانید «قدرت واقعی» یعنی چه. و برخلاف بسیاری از مهارتهای رایانهای دیگر، دانش خط فرمان ماندگار است. مهارتهایی که امروز میآموزید، ده سال دیگر هم کاربرد خواهند داشت. خط فرمان آزمون زمان را با موفقیت پشت سر گذاشته است.
همچنین فرض بر این است که هیچ تجربهای در برنامهنویسی ندارید؛ اما نگران نباشید، در این مسیر هم شما را همراهی خواهیم کرد.
محتوای کتاب The Linux Command Line 3rd Edition:
مطالب کتاب The Linux Command Line 3rd Edition در توالیای سنجیده و حسابشده ارائه شدهاند؛ درست مانند یک معلم خصوصی که کنار شما نشسته و قدمبهقدم راهنماییتان میکند. بسیاری از نویسندگان این مطالب را به شکلی «نظاممند» و با پوشش کامل هر موضوع به ترتیب ارائه میدهند. این شیوه از دید نویسنده منطقی است، اما برای کاربران تازهکار میتواند بسیار گیجکننده باشد.
هدف دیگر کتاب The Linux Command Line 3rd Edition آشنا کردن شما با شیوهٔ تفکر یونیکسی است؛ شیوهای که با طرز فکر ویندوزی تفاوت دارد. در این مسیر، گاهی به بحثهای جانبی میپردازیم تا بفهمید چرا برخی چیزها به شکل خاصی کار میکنند و چگونه به این صورت درآمدهاند. لینوکس فقط یک نرمافزار نیست؛ بخشی کوچک از فرهنگ بزرگتر یونیکس است که زبان و تاریخ خاص خود را دارد. ممکن است گهگاه چند گلهگذاری هم چاشنی کار شود!
کتاب The Linux Command Line 3rd Edition به چهار بخش تقسیم شده است که هر یک جنبهای از تجربهٔ خط فرمان را پوشش میدهد:
بخش اول: یادگیری شل
آغاز کاوش ما در زبان پایهای خط فرمان است؛ از جمله ساختار دستورات، پیمایش در سیستم فایل، ویرایش خط فرمان، و استفاده از راهنماها و مستندات دستورات.
بخش دوم: پیکربندی و محیط
به ویرایش فایلهای پیکربندی میپردازد که نحوهٔ کار رایانه را از طریق خط فرمان کنترل میکنند.
بخش سوم: کارهای رایج و ابزارهای ضروری
بسیاری از وظایف روزمرهای را بررسی میکند که معمولاً از طریق خط فرمان انجام میشوند. سیستمهای شبهیونیکس مانند لینوکس، مجموعهای از برنامههای «کلاسیک» خط فرمان دارند که برای انجام عملیات قدرتمند روی دادهها به کار میروند.
بخش چهارم: نوشتن اسکریپتهای شل
به معرفی برنامهنویسی شل میپردازد؛ روشی ساده اما مؤثر برای خودکارسازی بسیاری از کارهای رایانهای رایج. با یادگیری برنامهنویسی شل، با مفاهیمی آشنا میشوید که در بسیاری از زبانهای برنامهنویسی دیگر نیز قابل استفادهاند.
چگونه کتاب The Linux Command Line 3rd Edition را بخوانیم:
از ابتدای کتاب The Linux Command Line 3rd Edition شروع کنید و تا انتها پیش بروید. کتاب The Linux Command Line 3rd Edition بهعنوان یک مرجع نوشته نشده است؛ بلکه بیشتر شبیه داستانی است با آغاز، میانه و پایان.
پیشنیازها
برای استفاده از کتاب The Linux Command Line 3rd Edition، تنها چیزی که نیاز دارید یک نصبِ سالم از لینوکس است. این کار را به یکی از دو روش میتوانید انجام دهید:
- نصب لینوکس روی یک رایانهٔ (نهچندان جدید)
فرقی نمیکند کدام توزیع را انتخاب میکنید، هرچند امروزه بیشتر افراد با اوبونتو، فدورا یا اوپنسوزه شروع میکنند. اگر تردید دارید، ابتدا اوبونتو را امتحان کنید. نصب یک توزیع مدرن لینوکس بسته به سختافزار شما میتواند به طرز خندهداری آسان یا بسیار دشوار باشد.
پیشنهاد میکنم از یک رایانهٔ رومیزی استفاده کنید که چند سالی از عمرش گذشته و دستکم ۲ گیگابایت رم و ۶ گیگابایت فضای خالی دیسک داشته باشد. تا حد امکان از لپتاپها و شبکههای بیسیم پرهیز کنید، زیرا معمولاً راهاندازی آنها دشوارتر است.
- استفاده از «لایو سیدی» یا حافظهٔ USB
یکی از کارهای جالبی که با بسیاری از توزیعهای لینوکس میتوان انجام داد این است که آنها را مستقیماً از روی CD-ROM یا حافظهٔ USB اجرا کنید، بدون آنکه اصلاً نصب شوند. کافی است وارد تنظیمات BIOS شوید، رایانه را طوری تنظیم کنید که از CD یا USB بوت شود و سپس راهاندازی مجدد کنید.
این روش راهی عالی برای آزمایش سازگاری یک رایانه با لینوکس پیش از نصب است. عیب آن این است که نسبت به نصب روی هارد دیسک میتواند بسیار کندتر باشد. اوبونتو و فدورا (و چند توزیع دیگر) نسخههای زنده دارند.
صرفنظر از اینکه لینوکس را چگونه نصب میکنید، برای انجام درسهای کتاب The Linux Command Line 3rd Edition گهگاه به دسترسی کاربر ارشد (یعنی دسترسی مدیریتی) نیاز خواهید داشت.
پس از آنکه یک نصبِ سالم در اختیار داشتید، شروع به خواندن کنید و همزمان با رایانهٔ خود پیش بروید. بیشتر مطالب کتاب The Linux Command Line 3rd Edition «عملی» هستند؛ پس بنشینید و شروع به تایپ کردن کنید.
سرفصلهای کتاب The Linux Command Line 3rd Edition:
- Acknowledgments
- Introduction
- PART I: LEARNING THE SHELL
- Chapter 1: What Is the Shell
- Chapter 2: Navigation
- Chapter 3: Exploring the System
- Chapter 4: Manipulating Files and Directories
- Chapter 5: Working with Commands
- Chapter 6: Redirection
- Chapter 7: Seeing the World as the Shell Sees It
- Chapter 8: Advanced Keyboard Tricks
- Chapter 9: Permissions
- Chapter 10: Processes
- PART II: CONFIGURATION AND THE ENVIRONMENT
- Chapter 11: The Environment
- Chapter 12: A Gentle Introduction to vi(m)
- Chapter 13: Customizing the Prompt
- PART III: COMMON TASKS AND ESSENTIAL TOOLS
- Chapter 14: Package Management
- Chapter 15: Storage Media
- Chapter 16: Networking
- Chapter 17: Searching for Files
- Chapter 18: Archiving and Backup
- Chapter 19: Regular Expressions
- Chapter 20: Text Processing
- Chapter 21: Formatting Output
- Chapter 22: Printing
- Chapter 23: Compiling Programs
- PART IV: WRITING SHELL SCRIPTS
- Chapter 24: Writing Your First Script
- Chapter 25: Starting a Project
- Chapter 26: Top-Down Design
- Chapter 27: Flow Control: Branching with if
- Chapter 28: Reading Keyboard Input
- Chapter 29: Flow Control: Looping with while/until
- Chapter 30: Troubleshooting
- Chapter 31: Flow Control: Branching with case
- Chapter 32: Positional Parameters
- Chapter 33: Flow Control: Looping with for
- Chapter 34: Strings and Numbers
- Chapter 35: Arrays
- Chapter 36: Exotica
جهت دانلود کتاب The Linux Command Line 3rd Edition میتوانید پس از پرداخت، دریافت کنید.
دیدگاهها
هیچ دیدگاهی برای این محصول نوشته نشده است.